Vibrasyon nasıl ölçülür: Vibrasyon seviyesi tabloları, ISO değerleri ve daha fazlası:

Vibrasyon nasıl ölçülür: Vibrasyon seviyesi tabloları, ISO değerleri ve daha fazlası:

Daha önceki yazıda ekipmanların vibrasyonunun nasıl ölçüleceğine baktık. Makine yatağına monte edilmiş ivmeölçer, ekipman ile birlikte titrer. İvmeölçerdeki bu titreşim bir voltaj üretir. İvmeölçerin hareket miktarı, voltaj miktarını ve şiddetini belirler. Voltajın frekansı (dakikada veya saniyede kaç kez) ise bu ekipmanların titreşiminin frekansını belirler. Bir analist (veya bir yazılım) bunların genliğini ve frekansını eşleştirerek makinenin hangi parçasının arızalı olabileceğini tespit eder. 

Part 2

Bu kısımda ise vibrasyon seviyelerini inceleyeceğiz ve makinenin kendisinde bir problem olup olmadığına bakacağız.

Analistlerin makinenin titreşiminin şiddetini belirlemek için kullandığı birçok kılavuz vardır, örneğin:

  • Genel vibrasyon tabloları 
  • ISO değerleri
  • Vibrasyon değerlerinin takip ettiği trendler
  • Makinelerdeki tanınabilir hata modelleri

Genel Vibrasyon tabloları 

Titreşim problemlerinin belirlenmesinde kullanılan en eski çizelge 1930'larda T.C. Rathbone tarafından hazırlanmıştır. Bu çizelge, makinenin frekansına (hızına) karşı genel titreşim seviyesi miktarını (genliği) göstermektedir.

İronik olan Rathbone’un bu çizelgeyi, titreşimi ölçmenin endüstride yaygınlaşmasından yıllar önce oluşturmuş olmasıdır.

Neredeyse bir asırlık geçmiş olmasına rağmen hala birçok endüstride kullanılmaktadır.

Ek olarak, makine üreticileri, titreşim analistleri ve mühendisler tarafından yayınlanan birçok başka çizelge ve tablo vardır. Çoğu da birbirine benzemektedir.

ISO Değerleri

ISO 10816-3 makinenin sağlığını kontrol etmek için modern güncellenmiş bir tablodur. Vibrasyonun temel genliğini göz önünde bulundurarak makinenin çalışma kondisyonunu değerlendirir.

Ayrıca, makineleri beygir gücüne göre ve makinenin sağlam bir temel üzerinde mi oturduğuna veya yaylar veya lastik takozlar gibi titreşim yalıtıcıları tarafından desteklenip desteklenmediğine göre farklılaştırarak bu alarm seviyelerini daha da ayırır.

ISO 10816-3 standartları makine durumlarını dört kategoriye ayırır:

  • Yeni devreye alınmış makine (Yeşil)
  • Sınırsız çalışabilir (Sarı)
  • Kısıtlı çalışabilir (Turuncu)
  • Hasar oluşumu (Kırmızı)

 

 

 

 

Genel Titreşim Seviyelerinin Trendleri

Vibrasyon seviyeleri zaman içerisinde belli bir eğilim gösterir ve bu eğilime de trend adı verebiliriz. Örneğin vibrasyon seviyesinin yükselen bir trend çizmesi genellikle makinenin kötüye giden bir kondisyonda bulunduğuna işaret eder. Alarm seviyeleri, ISO 10816-3 seviyelerine, istatistik modellemeye göre veya manuel şekilde bir analist tarafından belirlenebilir. Bu seviyeler sadece analiste veya kurulan bir yazılıma uyarı verdirmek için kullanılır. 

Bu sayede mühendis kritik durumda olan makinelere zaman ayırırken durumu iyi olan makineler ayıklanmış olur. 

Makinelerde hata modellerinin tanınması

İyi bir vibrasyon analisti her zaman spektrum veya zaman dalga formu verilerindeki ortaya çıkabilecek modelleri detaylıca inceler. Rulman ve dişli arıza frekansları, kanat veya kanat geçiş frekansları, elektrik hattından kaynaklanan titreşim frekansları vb. gibi ayrı titreşim frekansları, genellikle elektrik, rulman/dişli arıza modları veya sürtünmeler gibi arızaları işaret edebilir.

Manuel teşhis, analistin sürekli olarak bu şelale görüntüsü (aşağıda) gibi olağandışı kalıpları veya titreşim genliklerindeki artışları veya değişimleri aramasını gerektirir. Titreşim sinyalindeki artan titreşim enerjisi miktarı nedeniyle otomatik teşhis algoritmaları da bu sorunu yakalayacaktır.

Bir şelale spektrumu, aylık rutin ölçümler gibi farklı zamanlarda alınan ölçümleri kapsar. Titreşim genliklerinde bir artışa veya sinyalin yayılmasına dikkat edilmesi, makine bileşeninin/parçalarının yaklaşmakta olan arızasının iyi bir göstergesidir.

Makineyle ilgili tüm bu bilgiler, çeşitli ölçüm yöntemleriyle tahmin edilebilir ve bu, analistin makinenin aşağıdaki özelliklere sahip olup olmadığı konusunda iyi bir fikir vermesine olanak tanır:

  • Normal çalışma
  • Gelişmekte olan elektriksel veya mekanik bir arıza
  • Problemin şiddeti
  • Değişen koşullar makine prosesinde ise hasar olasılığını artırır.

Makinelerin titreşim analizi, uzunluk, sıcaklık veya hız gibi basit bir ölçümdür. Sonraki adımları belirlemek analistin, bakım ve mühendisliğin sorumluluğudur.